مطالب علمی زیست شناسی وآزمایشگاه زیست
 

بنام خداوند جان و خرد

زندگي تابعي از كوشش بي وقفه ماست                مردگانيم هرآن لحظه كه كوشش نكنيم

آزمايش هاي مربوط به كتاب زيست شناسي 1 ( دوم تجربي )

1 ) عنوان آزمایش : تشخیص گلوکز از ساکارز

( فصل اول، مولکولهای زیستی، مبحث هیدرات های کربن )

مواد و وسایل لازم :                                                 

1- پی پت

2- محلول بندیکت یا معرف فهلینگ A و B

3- لوله آزمایش

4- چراغ الکلی

5- محلول یک در صد گلوکز(  1 0/0)

6- حبه قند ( ساکارز )

7- آب مقطر

8- بشر cc 500 

9- قطره چکان

 

شرح آزمایش :

مرحله اول: 5 سانتیمتر مکعب معرف بندیکت را در یک لوله آزمایش بریزید و 8 قطره محلول  1 0/0 گلوکز   به آن بیفزائید. لوله را قدری حرکت داده آنگاه آن را بمدت 5 دقیقه درون بشر آب جوش قرار دهید.            ( حرارت مستقیم )

- چه تغییر رنگی مشاهده می کنید؟

- حرارت در این آزمایش چه نقشی دارد؟

- چه نتیجه ای از این آزمایش می گیرید؟

مرحله دوم: یک حبه قند را باcc 10 آب مقطردر لوله آزمایش بریزید تا حل شود. در لوله آزمایش دیگر 5 سانتیمترمکعب معرف بندیکت بریزید و 8 قطره از شربت قند را به آن اضافه کنید و لوله را بمدت 5 دقیقه در بشر حاوی آب جوش قرار دهید.

*- بهتر است هردو مرحله را با هم انجام دهید.

 *- بعضی از هیدراتهای کربن پیچیده تر از بقیه هستند. مثلا در مورد سلولز که یک کربوهیدرات پیچیده است. لازمست ابتدا ملکولهای آن شکسته شود. بدین منظور آن را ساییده و نرم کنید. بعد از حل کردن آن در آب، آن را داخل لوله ازمایش بریزید و روی آن مقداری اسیدکلریدریک اضافه کنید. سپس لوله آزمایش را حرارت دهید و بعد از اینکه محلول حدود 15 دقیقه جوشید آن را به آرامی سرد کنید. محلول بندیکت را اضافه کرده و بترتیب روش شناسایی گلوکز عمل کنید.

 

2 ) عنوان : تهیه محیط کشت باکتری و رنگ آمیزی از نمونه باکتریها جهت مطالعه میکروسکوپی

( فصل دوم، سفری به درون سلول، مبحث سلولهای پروکاریوتی )

قبل از تهیه نمونه از باکتریها لازمست که در ابتدا

روش تهیه محیط کشت باکتری و تهیه کلونی باکتری را بیاموزیم.

 

مواد و لوازم مورد نیاز :

1- محیط کشت نوترینت آگار ( nutrient agar )

بجای این محیط کشت می توان از پودر ژله یا آگار و شیر و شکر استفاده کرد.

2- ظرف پتری: بجای این ظرف می توان از ظرفهای سس کوچک استفاده کرد.

3- اتو کلاو: بجای آن می توان از دیگ زودپز استفاده کرد. و آن را روی چراغ گاز قرار داد.

4- آب مقطر: بجای آن می توان از آب معمولی استفاده کرد.

5- چراغ گاز یا چراغ الکلی

6- ترازوی دقیق: بجای این وسیله می توان از قاشق غذا خوری استفاده کرد.

7- پیپت: بجای آن می توان از قاشق غذا خوری استفاده کرد.

8- الکل 70 درصد یا وایتکس

 

طرز تهیه:

یک گرم نوترینت آگار را داخل 100 میلی لیتر آب بریزید و آن را داخل شیشه سس ریخته و در شیشه را ببندید و آن را اتوکلاو کنید.

یا می توان:  8 گرم پودر ژله یا 1 گرم ژلاتین و 2 قاشق غذا خوری شیر ( حدود 13 میلی لیتر ) و یک قاشق غذا خوری ( حدود 3 گرم ) شکر را داخل یک شیشه سس یا شیشه شیر بریزید و 100 میلی لیتر آب به آن اضافه کنید. و در محیط کشت ( شیشه سس یا شیر ) را ببندید. و آنها را بمدت یک ربع اتوکلاو نمایید و چند شیشه خالی سس را نیز اتوکلاو کنید. ( فشار 5/1 اتمسفر بمدت نیم ساعت ) اگر اتوکلاو ندارید ظرفهای سربسته و لامها را بمدت یک ساعت در داخل یک قابلمه آب جوش یا دیگ زودپز ( در داخل دیگ، آب بریزید و ظرف سوراخدار داخل آن را درون آن قرار دهید. بطوریکه تا زیر آن آب باشد و داخل آن ظرفهای آلوده قرار دهید) بجوشانید.

پس از آن، محلی را که می خواهید در آنجا کشت را انجام دهید یعنی روی میز آزمایشگاه را با وایتکس یا الکل 70 درصد ضد عفونی کنید. سپس چراغ گاز یا چراغ الکلی را روشن کنید.

 

 

 

 

 

3 ) عنوان آزمایش : کشت باکتریها و قارچهای هوا

برای انجام اینکار کافیست پس از تهیه محیط کشت، آن را در محیط باز بگذاریم تا هاگ قارچها و باکتریهای موجود در هوا بر روی محیط کشت قرار بگیرد و رشد کند.

سپس از کلونی باکتری نمونه تهیه کرده، آن را رنگ آمیزی کرده و مطاله می کنیم.

*- این کار روش مناسبی برای مطالعه هوای آلوده است.

 

*************************************

************************************************

4 ) عنوان آزمایش : کشت میکروبهای موجود در خاک

 

مواد لازم :

1- لوله آزمایش یا شیشه سس استریل

2- محیط کشت استریل

3- چراغ گاز یا چراغ الکلی

4- فیلدوپلاتین یا سوزن استریل همراه با سرنگ

5- آب استریل

6- ترازو یا قاشق

7- استوانه مدرج

 

روش آزمایش

مقداری خاک مثلا 1 گرم یا نصف قاشق غذاخوری یا بیشتر را با 100 یا 200 میلی لیتر آب سترون شده، داخل یک شیشه سس یا شیشه شیر استریل بریزید. در آن را بسته و خوب بهم بزنید.

سپس بگذارید خاک ته نشین شود. حال قسمت فلزی فیلدوپلاتین یا سرنگ ( همراه با سوزن )  را روی شعله گاز یا چراغ الکلی بگیرید تا کاملا سرخ شود. کمی صبر کنید تا خنک شود.

سپس آن را به عصاره خاک بزنید. و یک قطره از عصاره را بصورت زیگزاگ روی محیط کشت بکشید و اگر قطره کوچک بود، می توانید برای هر بار زیگزاگ کشیدن روی محیط کشت از قطره جدید استفاده کنید.

حال در شیشه را ببندید و در حرارت 22 درجه سانتیگراد (در صورتیکه ژله یا ژلاتین بکار برده باشید)  و یا حرارت 37 درجه سانتیگراد ( در صورتیکه آگار بکار برده باشید ) قرار دهید.

پس از یک تا سه روز میکروبهای رشد کرده بر روی محیط را مشاهده می کنید.

- این میکروبها چه فرقی با میکروبهای موجود در هوا دارند؟ چرا؟

- چرا عصاره را بصورت زیگزاگ روی محیط کشت می کشیم؟

 

  5 ) عنوان : رنگ آمیزی ساده باکتری ها

 

مواد و وسایل مورد نیاز :

1- فیلدو پلاتین یا سرنگ با سوزن استریل

2- چراغ گاز یا چراغ الکلی

3- محلول کریستال ویوله  یا  آبی متیل 15 0/0

4- آب مقطر

5- اتانول 95 0/0

6- آبفشان

7- لام و لامل

8- میکروسکوپ

9- روغن ایمرسیون

10- پنس

11- کاغذ خشک کن

 

روش آزمایش :

ابتدا باید یک گسترش مناسب از باکتری تهیه نمایید:                                                      

 یک لام تمیز و خشک بردارید. با فیلدوپلاتین مقداری از باکتری را از محیط کشت برداشته و به روی لام منتقل کنید. و آن را پخش کنید. اندکی صبر کنید تا مواد روی لام خشک شود.

بعد سه بار از میان شعله عبور دهید (لام را با یک پنس بگیرید ) اینکار برای تثبیت باکتریها روی لام صورت می گیرد.

 

رنگ آمیزی :

لام را با محلول کریستال ویوله یا آبی متیل بپوشانید و یکی دو دقیقه صبر کنید. و سپس آن را با آب بشوئید و با کاغذ خشک کن لام را خشک کنید و با روغن ایمرسیون و عدسی 100 مشاهده نمائید.

البته بهتر است ابتدا از عدسی 40 شروع کرده و بعد از عدسی 100 استفاده کنید.

 

*- با این روش می توان شکل با کتری ( کروی، میله ای و خوشه ای ) را تشخیص داد.  

 

 

 

 

 

6 )  عنوان : تهیه کوپ از سلولهای گیاهی و جانوری و بررسی تفاوت آنها

( فصل دوم: سفری به درون سلول- مبحث سلول های یوکاریوتی )

 

مواد و وسایل مورد نیاز :

1- لوگل

2- بلودومتیلن

3- سوآپ  یا چوب کبریت

4- لام و لامل

5- پنس

6- میکروسکوب

7- پیاز، تره، کاهو، مخاط دهان یا زبان

8- چاقو

 

روش کار:

تکه ای کوچک از بشره ( پیاز، تره، کاهو ) تهیه کرده، روی لام قرار داده، یک یا دو قطره لوگل به آن اضافه کنید. 5 دقیقه صبر کنید. سپس یک قطعه لامل با زاویه 45 درجه روی نمونه قرار دهید و با  تکه کوچکی از پنبه رنگهای اضافی اطراف آن را پاک می کنیم و به مشاهده آن زیر میکروسکوب ( با درشتنمایی 10 ) می پردازیم.

تهیه کوپ از سلولهای پوششی مخاط گونه یا زبان :

ابتدا یک سواپ تمیز را بداخل مخاط گونه می کشیم. بدون آنکه با دندانها تماس پیدا کند. آن را از دهان خارج کرده و روی یک لام تمیز که از قبل یک قطره بلودومتیلن روی آن ریخته ایم، منتقل می کنیم و 5 دقیقه صبر کرده روی آن لامل قرار داده رنگهای اضافی را با پنبه پاک می کنیم.

یا می توان یک لام تمیز را بروی مخاط زبان کشیده و روی آن بلودومتیلن بریزیم. و بعد سایر مراحل کار را نظیر نمونه قبلی روی آن انجام دهیم.

 

با درشتنمایی 10 میکروسکوب نوری آن را مطالعه کنیم.

- چه تفاوتی بین بشره سلولهای گیاهی و مخاط دهان وجود دارد؟

- چه تفاوتی بین بشره پیاز، تره و کاهو مشاهده می کنید؟

- تفاوتهای بین سلولهای گیاهی و جانوری را ذکر کنید.

 

 

 

 

 7 ) عنوان: مشاهده آمیلوپلاست در سلولهای گیاهی

( فصل دوم: سفری به درون سلول- مبحث اندامک های سلولی )

 

هدف آزمایش : آشنایی و مشاهده ساختمان آمیلوپلاست در غده سیب زمینی

 

وسایل و مواد مورد نیاز :

1- لام و لامل

2- قطره چکان

3- شیشه ساعت

4- چاقوی تشریح

5- میکروسکوپ

6- یونولیت

7- کاغذ خشک کن

8- معرف لوگل

 

شرح آزمایش :

مرحله اول: به کمک چاقوی تشریح تیز و دو قطعه یونولیت، برش های نازکی از غده سیب زمینی تهیه کنید. هر یک از مقاطع را پس از تهیه در یک شیشه ساعت محتوی آب بیندازید.

به کمک قطره چکان در وسط لام تمیزی  یک قطره آب بریزید و یکی از نازکتریت برشها را انتخاب کرده و آن را در وسط لام ( روی قطره آب ) قرار دهید.لامل را روی نمونه قرار داده و در زیر میکروسکوپ با درشتنمایی های مختلف مشاهده کنید. با افزایش درشتنمایی می توانید شکل فلس مانند و حالت لایه لایه آمیلوپلاست را بخوبی تشخیص دهید.

مرحله دوم: به کمک قطره چکان یک یا دو قطره محلول لوگل از گوشه لامل بچکانید و با قرار دادن یک قطعه کاغذخشک کن در طرف مخالف آب اضافی زیر لامل را جذب کنید.

نمونه را مجددا در زیر میکروسکوپ بررسی کنید.

- مشاهدات خود رایادداشت کنید.

- با اضافه کردن لوگل چه تغییری در رنگ نمونه ایجاد می شود؟

 

*- آزمایش خود رامی توانید در مورد دانه های گندم، ذرت و برنج نیز انجام دهید و به این ترتیب تنوع اشکال آمیلوپلاست را در سلولهای گیاهان مختلف ماهده کنید.

 

 

8 ) عنوان آزمایش : مشاهده پدیده ی تورژسانس و پلاسمولیز در سلولهای گیاهی

( فصل دوم: سفری به درون سلول- مبحث اسمز )

 

هدف آزمايش : آشنایی دانش آموزان با تاثیر محیطهای مختلف بر سلول گیاهی

 

وسایل و مواد مورد نیاز :

1- میکروسکوپ

2- شیشه ساعت

3- آب مقطر

4- آب نمک  10 0/0

5- لام و لامل

6- پیاز

7- چاقو

8- لوگل

 

 

روش کار :

در یک شیشه ساعت مقداری آب مقطر و در شیشه ساعت دیگری مقداری آب نمک 10 0/ می ریزیم.

تکه کوچکی بشره پیاز را به هریک از دو ظرف اضافه می کنیم. حدود 10 تا 15 دقیقه صبر می کنیم. سپس بشرا پیاز را از محلول خارج نموده و روی لام تمیز قرار می دهیم و با لوگل رنگ آمیزی می کنیم. بعد از 5 دقیقه لامل را به آرامی روی نونه قرار داده و به مطالعه آن زیر میکروسکوپ با درشتنمایی 10 می پردازیم.

 

- پس از مشاهده، تصویردو کوپ تهیه شده را رسم کرده و تفاوت آنها را بنویسید.

- تاثیر محیط با غلظتهای مختلف را بر روی سلول گیاهی بنویسید.

 

 

 

 

 

 

 

 

9 )  عنوان آزمایش: تهیه بافت گیاهی و مشاهده سلولهای پارانشیمی

 

( فصل سوم: سازمان بندی سلول ها- مبحث بافتهای گیاهی )

 

هدف آزمايش : آشنایی با ساختمان و اختصاصات سلولهای پارانشیمی در بخش های مختلف گیاه

 

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- میکروسکوپ                                          

2- ساقه شبدر                                          

3- لام و لامل                                           

4- تیغ                                                   

5- آب مقطر                                             

6- آب ژاول

7- اسید استیک رقیق

8- کارمن زاجی

9- مغز آقطی یا یونولیت

10- شیشه ساعت

 

شرح آزمایش:

برش نازکی ازساقه تهیه کنید (به کمک یونولیت و تیغ) ودر شیشه ساعت محتوی آب مقطرقرار دهید

برشها را بمدت 10 تا 15 دقیقه در آب ژاول قرار دهید.

برشها را پس از شستشو با آب مقطر، یک دقیقه در اسید استیک رقیق قرار دهید.

پس از شستشو با آب مقطر آنها را 10 تا 15 دقیقه در کارمن زاجی قرار دهید.

مجددا با آب مقطر شستشو دهید. یک قطره آب روی لام بریزید و نمونه را روی آن قرار دهید

یک لامل را به آرامی روی نمونه قرار داده و نمونه را با میکروسکوپ بررسی کنید.

- پس از مشاهده، شکلی از ساختار ساقه را که در زیر میکروسکوپ مشاهده نمودید، رسم کنید.

و در آن سلولهای پارانشیمی را نشان دهید.

 

 

 

 

 

10 ) عنوان آزمایش: مشاهده بافت کلانشیم

( فصل سوم: سازمان بندی سلول ها- مبحث بافتهای گیاهی )

 

هدف از آزمایش: آشنایی با ساختمان و اختصاصات سلولهای کلانشیمی در بخش های مختلف گیاه

 

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- ساقه نعناع یا دمبرگ کرفس

2- میکروسکوپ

3- لام و لامل

4- تیغ

5- آب مقطر

6- آب ژاول

7- اسید استیک رقیق

8- کارمن زاجی

9- مغز آقطی یا یونولیت

10- شیشه ساعت

 

شرح آزمایش:

برش نازکی از ساقه گیاه ( به کمک یونولیت و تیغ) تهیه کنید. و در شیشه ساعت محتوی آب مقطر قرار دهید.

برش ها رابمدت 10 تا 15 دقیقه در آب ژاول بیندازید.

برش ها را پس از شستشو با آب مقطر، یک دقیقه درون اسید استیک رقیق قرار دهید.

سپس برش ها رابا آب مقطر شستشو دهید.و آنها را 10 الی 15 دقیقه در کارمن زاجی قرار دهید.

برش ها را با آب مقطر بشویید. سپس یک قطره آب مقطر روی یک لام تمیز ریخته و با انتقال برش ها به روی لام ازآنها نمونه میکروسکوپی تهیه کنید.

نمونه میکروسکوپی آماده را ابتدا با درشتنمایی کم و در آخر با درشتنمایی 400 برابر مشاهده کنید.

و به بررسی مشخصات آن بپردازید.

- پس از مشاهده، تصویری از نمونه در دفتر آزمایشگاه خود رسم کنید. و در آن سلولهای کلانشیمی را نشان دهید.

 

 

 

 

 

11 ) عنوان آزمایش: مشاهده بافت اسکلرانشیم

( فصل سوم: سازمان بندی سلول ها- مبحث بافتهای گیاهی )

 

هدف از آزمایش:آشنایی باساختمان و اختصاصات سلولهای اسکلرانشیمی دربخش های مختلف گیاه

 

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- میکروسکوپ

2- میوه گلابی، پوست دانه لوبیا، دمبرگ و برگ نیلوفر آبی، درون بر سیب، ساقه کتان، گل راعی، ساقه های ذرت و گل سرخ

3- لام و لامل

4- تیغ

5- آب مقطر

6- آب ژاول

7- اسید استیک رقیق

8- کارمن زاجی

9- مغز آقطی یا یونولیت

10- شیشه ساعت

 

شرح آزمایش:

همانند دستور کار در آزمایش بافت کلانشیم است. در اینجا روش تهیه نمونه اسکلرئید از میوه گلابی را شرح می دهیم.

بر روی لام تمیزی یک یا دو قطره محلول متیلن بلو بریزید. کمی از بخش خوراکی میوه گلابی را بردارید و آن را برروی محلول متیلن بلو در وسط لام قرار دهید. لامل را بر روی آن بگذارید سپس دستمال کاغذی یا کاغذ خشک کن را چند لا کرده و با نوک انگشت در محل قرار گرفتن نمونه روی لامل فشار دهید. به این ترتیب نمونه مسطح شده و سلولها از یکدیگر جدا می شوند.

نمونه تهیه شده را در میکروسکوپ قرار داده و با درشتنمایی کم به بررسی آن بپردازید.

دیواره چوبی سلولهای اسکلرانشیمی توسط معرف متیلن بلو به رنگ آبی در می آیند و بدین ترتیب می توانید این بافت را در زیر میکروسکوپ به رنگ آبی مشاهده کنید.

با درشتنمایی 400 برابر به مشاهده سلولهای اسکلرانشیمی بپردازید. و مشخصات آن را بررسی کنید.

سلولها دیواره چوبی ضخیمی دارند و حفره داخلی آنها کوچک است.

 - پس از مشاهده، شکلی از بافت مورد مطالعه را رسم کرده و سلولهای اسکلرانشیمی را در آن نشان دهید.

 

 

12 ) عنوان آزمایش: نقش آمیلاز روی نشاسته

 

( فصل چهارم: تغذیه و گوارش- مبحث: دستگاه گوارش انسان ) 

 

هدف آزمایش: آشنایی و بررسی عمل آمیلاز بزاق روی نشاسته

 

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- لوله آزمایش

2- نشاسته

3- محلول بندیکت

4- محلول لوگل

 

شرح آزمایش:

به انداره 4/1 از گنجایش لوله آزمایش را از بزاق دهان پر کنید. و به همان میزان آب به آن اضافه کنید.  سپس لوله آزمایش را بهم زده و با پارچه نازکی محلول حاصل را صاف کنید.

در شش لوله آزمایش مقداری نشاسته بریزید و آنها را با شماره مشخص کنید.

- به لوله شماره ( 1) چند قطره لوگل بزنید.

- به لوله شماره ( 2 ) 5 میلی لیتر محلول بندیکت بریزید.

- به لوله شماره ( 3 ) یک میلی لیتر محلول صاف شده بزاق بیفزایید.سپس چند قطره ید به آن اضافه کنید.

- به لوله شماره (4) پس از افزودن یک میلی لیتر محلول بزاق، 5 میلی لیتر محلول بندیکت به آن اضافه کنید.

- به لوله شماره ( 5 ) یک میلی لیتر بزاق جوشیده بیفزایید سپس چند قطره لوگل به آن اضافه کنید.

- به لوله شماره ( 6) پس از افزودن یک میلی لیتر بزاق جوشیده شده، 5 میلی لیتر محلول بندیکت به آن اضافه کنید.

- نتایج بدست آمده را یادداشت کنید.

- نتیجه خود را در مورد عملکرد آنزیم موجود در بزاق و اثر حرارت بر آنزیم را بنویسید. 

 

 

 

 

 

 

 

 

13 ) عنوان آزمایش: عمل پپسین روی پروتئین ها

 

( فصل چهارم: تغذیه و گوارش- مبحث: دستگاه گوارش انسان ) 

 

هدف : آشنایی با اثر پپسین روی پروتئین ها

 

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- تخم مرغ

2- چاقو

3- لوله آزمایش

4- محلول پپسین 1 0/0

5- اسید کلریدریک10 0/0

6- بن ماری

 

 

شرح آزمایش:

سفیده تخم مرغ پخته را خرد کرده و در 4 لوله آزمایش بریزید.

- به لوله شماره یک، 10 میلی لیتر آب اضافه کنید.

- به لوله شماره دو، 10 میلی لیتر محلول پپسین 1 0/0 اضافه کنید.

- به لوله شماره سه، 10 میلی لیتر اسید کلریدریک رقیق  10 0/0 اضافه کنید.

- به لوله شماره چهار، 10میلی لیتر محلول پپسین 1 0/0 و دوقطره اسید کلریدریک10 0/0اضافه کنید.

سپس هر چهار لوله را چند ساعت در دمای 37 درجه در یک بن ماری ( دمای بدن ) قرار دهید.

- مایع درون لوله ها را بررسی کنید. در کدام لوله تغییرات ایجاد شده است؟ چرا ؟

 

*- پپسین بصورت قرص در داروخانه ها بفروش می رسد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

14 ) عنوان : آیا در هوای بازدم گاز دی اکسید کربن وجود دارد؟

 

هدف: شناسایی دی اکسید کربن در هوای بازدمی   ( فصل پنجم: تبادل گازها )

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- ارلن 100 cc5                                             5 - قیف

2- آهک زنده ( Cao )                                       6- پنبه یا کاغذ صافی

3- هم زن                                                       7- نی پلاستیکی

4- بشر 100 cc                                               8- آب مقطر

 

شرح آزمایش :

مقدار یک قاشق چایخوری اکسید کلسیم را با  50 CC آب مقطر درون بشر بریزید. و با میله ی همزن آن را مخلوط کنید.مخلوط شیری رنگ حاصل ( شیر آهک ) را در ارلن صاف نمایید.

                                        2 ( OH ) Ca                     CaO + H2O              

- محلول حاصل چه رنگی است؟

مرحله دوم: به کمک یک نی پلاستیکی در محلول صاف شده بدمید.

- چه تغییراتی در آب حاصل می شود؟

- چرا آب کدر می شود؟

- چه نتیجه ای از این آزمایش گرفتید؟

                  

              CaCO3 + H2O                     CO2  + (  OH  ) Ca

 

             رسوب شیری رنگ             

 

طرز تهیه آب آهک: 5 گرم اکسی کلسیم ( CaO ) را در 150 cc آب حل نمایید. محلول حاصله شیر آهک نام دارد. سپس آن را صاف نموده و در ظرفی که درب محکم دارد، نگهدارید ( برای مصرف باید تازه تهیه کرد زیرا با CO2 هوا ترکیب شده و کدر می شود.

 

                               آهک زنده                     CO2       +   CaO                     CaCO3  

 

                   شیر آهک                     2 ( OH ) Ca                       CaO + H2O         

 

 *- این آزمایش شرح ساده و قابل اجرایی از آزمایش کتاب است.

 

15 ) عنوان آزمایش : تهیه لام خونی

( فصل ششم: گردش مواد – مبحث خون )

هدف : مشاهده گلبولهای سفید و قرمز

وسایل و مواد مورد نیاز :

1- لانست خون گیری

2- لا و لامل

3- محلول گیمسا

4- الکل اتیلیک

5- پنبه

 

شرح آزمایش:

پس از ضد عفونی کردن یکی از انگشتان دست با الکل و پنبه و خشک شدن محل ضد عفونی شده، با استفاده از لانست به نوک انگشت ضربه زده و یک قطره خون روی یک سمت لام قرار می دهیم

و بترتیب مراحل زیر را انجام می دهیم.

الف- گسترش: انتهای یک لام تمیز را با زاویه 30 درجه روی قطره خون قرار داده تا خون در عرض لام پخش شود. آنگاه یکمرتبه و سریع لام دوم را روی لام اول می کشیم. تا خون بصورت لایه نازکی روی سطح لام پخش شود. اندکی صبر می کنیم تا آب خون تبخیر شود.

 

ب- فیکسه کردن: مقداری الکل را روی نمونه گسترش یافته ریخته و با حرکت دست سعی می کنیم الکل به تمام قسمتهای خون برسد. حدود 5 دقیقه صبر می کنیم تا الکل تبخیر شود. الکل سلولهای خون را برروی لام ثابت می کند و چربی اضافی را حل نموده تا نمونه شفاف تر دیده شود.

 

ج- رنگ آمیزی: به وسیله قطره چکان محلول رنگی را برروی تمام قسمتهای خون می ریزیم و حدود 20 دقیقه صبر می کنیم.( اگر گیمسا غلیظ باشد حدود 5 دقیقه کافیست)

 

 د- شستشو: لام را بطور مایل در دست گرفته و به کمک یک پیست یا آبفشان به آرامی برروی نمونه رنگ آمیزی شده آب می ریزیم. این کاررا تا زمانی ادامه می دهیم که دیگر آب رنگی از نمونه خارج نشود. با عبور دادن لام از بالای شعله یک چراغ الکلی، لام را خشک می کنیم. لام آماده  مطالعه است. ه- مشاهده ی نمونه: بهتر است ابتدا از عدسی شیئ 40 و در آخر از 100 استفاده کنیم. ( از روغن سدر استفاده شود)

- در دفتر آزمایشگاه خود، انواع گلبولهای سفید مشاهده شده را رسم نمایید.

*- در پایان حتما عدسی میکروسکوپ را بوسیله گزیلول و دستمال مخصوص پاک کنید)

*- این آزمایش را می توان برای دانش آموزان سال سوم تجربی ( فصل اول ) نیز بکار برد.

 

 

16 ) عنوان آزمایش: مشاهده لخته خون

( فصل ششم: گردش مواد – مبحث انعقاد خون )

هدف: مشاهده چگونگی لخته شدن خون دررشته های فیبرین

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- لام

2- لانست

3- سوزن تشریح

4- میکروسکوپ

5- پنبه

6- الکل

7- روغن سدر و گزیلول

 

شرح آزمایش:

نوک یکی از انگشتان خود رابا پنبه آغشته به الکل ضدعفونی کنید. و با لانست بریدگی مختصری در آن ایجاد کنید. یک قطره از خون آن را در وسط لام بریزید. و در زیر میکروسکوپ (بادرشتنمایی 100 برابر) به دقت به مشاهده آن بپردازید. در همین حال به آرامی قطره خون را با سوزن تشریح بهم بزنید. پس از گذشت یکی دو دقیقه رشته های بسیار نازکی در قطره خون ظاهر می شوند.

- این رشته ها چه نام دارند؟

تشکیل اولین رشته های فیبرین نشانه انعقاد خون است. 

*************************************

  17 ) عنوان آزمایش: اندازه گیری سرعت تعرق گیاه

( فصل ششم- مبحث تعرق در گیاهان )

هدف آزمایش: محاسبه تعرق بااستفاده از ماد جاذب الرطوبه

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- گلدان گیاه                                                  3 - سرپوش

2- بشر کوچک یا شیشه ساعت                         4- ماده نمگیر( مانند کلرور کلسیم، اسید سولفوریک و......... )

شرح آزمایش:

گلدان را زیر سرپوش قرار دهید و مقداری ماده نمگیر درون بشر یا شیشه ساعت بریزید. و آن را وزن نمایید. سپس آن را زیر سرپوش قرار دهید.

پس از یکساعت ماده نمگیررا دوباره وزن کنید. افزایش وزن ماده نمگیر، مقدار آب خارج شده از گیاه را نشان می دهد.

 

18 ) عنوان آزمایش: بررسی خروج آب طی پدیده تعرق از گیاه

( فصل ششم- مبحث تعرق در گیاهان )

 

هدف از آزمایش: نشان دادن خروج آب طی پدیده تعرق از یک گیاه

 

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- گیاه گلدانی                                        

  2- کیسه پلاستیکی

 

شرح آزمایش:

اندام هوایی گیاه گلدانی تازه آبیاری شده را کاملا درون کیسه پلاستیکی، به دور پایه ساقه آن ببندید.

و گیاه را به مدت یک تا دو ساعت در نور شدید خورشید قرار می دهیم.

هوای درون کیسه به زودی اشباع می شود. و قطرات آب بر سطح داخلی کیسه پلاستیکی ظاهر می شوند.

 

*************************************

************************************************

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  19 ) عنوان آزمایش: اثر رطوبت بر میزان تعرق

( فصل ششم- مبحث تعرق در گیاهان )

هدف آزمایش: بررسی و مشاهده اثر رطوبت بر میزان تعرق در گیاه

 

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- ساقه کرفس با برگ                                  

2- آب رنگی                                               

3- بطری کوچک                                          

4- بطری بزرگ                                           

5- قیچی

6- خمیر مجسمه سازی

7- ماژیک

8- آبفشان

 

 شرح آزمایش:

دو شیشه نسبتا کوچک را تا نیمه از آب رنگی پر کنید. در هر بطری یک ساقه کرفس با برگ قرار دهید. دهانه هر دو بطری را به کمک خمیر مجسمه سازی یا گل رس آب بندی کنید. و به کمک ماژیک سطح آب رنگی در هر بطری را مشخص کنید. سپس با قیچی ته یک بطری پلاستیکی نوشابه خانواده را قطع کرده و آن را روی یکی از بطری های دارای ساقه کرفس بگذارید.

روزی دو بار بمدت یک هفته، صبح و عصر بطری پلاستیکی را بردارید و به کمک آبفشان هوای درون آن را مه آلود کنید. بطری دوم را در جای خشک قرار وهید.

در پایان هفته سطح آب هر دو بطری را با هم مقایسه کنید.

 

 - علت تغییر سطح آب در دو بطری چیست؟  

- رطوبت محیط چه اثری بر تعرق در گیاه دارد؟

 

 

 

 

 

 

 

20 ) عنوان آزمایش: بررسی تعداد روزنه ها در دو سطح برگ

( فصل ششم- مبحث تعرق در گیاهان )

هدف آزمایش: پیدا کردن بخشی از برگ که بخار آب بیشتری از دست می دهد.

 

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- کاغذ کلرید کبالت                                  

2- برگ گیاه شمعدانی

3- نوار چسب                                          

 

شرح آزمایش:

( در این آزمایش از کاغذ کلرید کبالت برای شناسایی وجود آب استفاده می شود. این کاغذ وقتی کاملا خشک باشد، آبی رنگ و در شرایط مرطوب صورتی می شود. )

دو قطعه کوچک و هم اندازه از کاغذ کلرید کبالت تهیه کنید و آن را سریعا روی سطح پشتی و بالایی برگ بچسبانید. سعی کنید کاغذ کاملا روی سطح برگ بچسبد و چین خوردگی نداشته باشد. تا هوا به زیر آن نفوذ نکند. سپس کاغذ را با نوار چسب به برگ بچسبانید. (این کار باید بسرعت انجام شود)

تفاوت سرعت از دست دادن آب بین دو سطح را می توان با مقایسه تغییر رنگ دو قطعه کاغذ تعیین کرد.

*- با این آزمایش همچنین می توان ثابت کرد که تعداد روزنه های کدام سطح بیشتر است.

 

 

 

                                                                             موفق و نيك فرجام باشيد

  نوشته شده در  سه شنبه 1389/12/10ساعت   توسط شبنم جلیلی  | 
 
  POWERED BY BLOGFA.COM